Mazowsze: początki Polskości
Anna Radziwiłłówna (lit. Ona Radvilaitė) herbu Trąby) (ur. 1476, zm. 23 marca 1522 w Liwie) – księżna mazowiecka, żona księcia mazowieckiego Konrada III Rudego, córka Mikołaja Radziwiłłowicza i Zofii Anny Moniwidówny. W 1496 lub 1497 została żoną księcia mazowieckiego Konrada III Rudego. 29 października 1503 po nagłej śmierci męża została regentką Mazowsza i przeciwstawiła się dążeniom króla Polski do inkorporacji tej dzielnicy do Korony. W 1504 na sejmie piotrkowskim uzyskała od Aleksandra Jagiellończyka nadanie ziemii warszawskiej, ciechanowskiej, łomżyńskiej i nowogrodzkiej dla swoich synów Stanisława i Janusza. W 1507 roku Zygmunt I Stary udzielił upoważnienia księżnej Annie i jej synom Stanisławowi i Januszowi do wykupu zamku Wizna i ziemi wiskiej od starosty Jakuba Glinki, a po jego śmierci od jego następcy Jakuba Kościeleckiego. Do wykupu przez Annę zamku i Wizny doszło w 1512 roku za 6 tys. florenów. W imieniu synów do 1518 roku sprawowała regencję, która zakończyła się dopiero w wyniku rozruchów szlachty zaniepokojonej niekończącymi się rządami księżnej wdowy. Fakt objęcia formalnych rządów przez młodych książąt nie zmienił wiele i Anna zachowała aż do swej śmierci w 1522 realną władzę. W latach 1511–1517 zabiegała o utworzenie biskupstwa warszawskiego, ale sprzeciwił się temu Zygmunt I Stary. 28 grudnia 1514 nadała Ostrowi Mazowieckiej przywilej czterech jarmarków rocznie i jednego targu tygodniowo, co wpłynęło korzystnie na rozwój tego miasta.
Szkoła Podstawowa nr 5
im. Józefa Wybickiego
w Mińsku Mazowieckim
ul. Małopolska 11, 05-300 Mińsk Maz.